Klub Książki Marynistycznej po raz szósty

„Marsz, marsz Batory”, tak zatytułowana jest książka, której poświęcone było szóste spotkanie Klubu Książki Marynistycznej. Odbyło się ono 16 września 2026 r. w Ośrodku Kultury Morskiej, oddziale Narodowego Muzeum Morskiego w Gdańsku, a jego bohaterkami były autorki publikacji – Barbara Caillot i Aleksandra Karkowska. Tak jak podczas poprzednich spotkań klubowych, tak i tym razem, w miłej atmosferze i nieco mniej oficjalnie, rozmawialiśmy zarówno o okolicznościach w jakich powstawała książka, jak i o ludziach, którzy się do tego przyczynili. Autorki zgodnie przyznały, że choć w jej tytule figuruje nazwa polskiego transatlantyka, to opowiada ona nie tyle o samym statku, co przede wszystkich o losach i przeżyciach jego pasażerów i załogi. Tę opowieść tworzą relacje emigrantów, którzy na pokładzie „Batorego” odbyli podróż w jedną stronę, aby odnaleźć nowe miejsce do życia za oceanem. Statek, którym płynęli był dla nich zarówno przedsmakiem lepszej, zachodniej rzeczywistości, jak i ostatnim wspomnieniem ojczyny. Podróż morska stanowiła z jednej strony wielkie przeżycie i ciekawe doświadczenie, choć nie zawsze wolne od przykrych skutków choroby morskiej, z drugiej zaś, była początkiem czasu niepewności oraz strachu przed nieznanym, nie zawsze przyjaznym, wielkim światem. Część z tych, którzy wyokrętowali w portach Kanady lub Stanów Zjednoczonych Ameryki, zaaklimatyzowała się w nowych ojczyznach i odniosła sukces, jednak inni szybko przekonali się, że „dolary nie rosną na drzewach”, a warunki życia za oceanem dalekie są od wyidealizowanych oczekiwań.

Ze wspomnień emigrantów wynika, że motywacje skłaniające ich do podjęcia decyzji o wyjeździe były bardzo różne. Dla jednych była to chęć poprawy standardu życia, dla innych pragnienie dołączenia do dawno niewidzianych krewnych, a dla jeszcze innych, konieczność uniknięcia szykan politycznych lub wręcz ratowania życia. Jednak niezależnie od tego, co skłoniło ich do opuszczenia Polski, wszyscy wchodzili na pokład „Batorego”, który ich zachwycał, zadziwiał, a czasem, szczególnie podczas silnych sztormów, także przerażał. Wiózł ich przez Atlantyk, czy tego chcieli, czy byli do tego zmuszeni, a później ich zostawiał na obcym lądzie i wracał po kolejnych. Warto dodać, że niektórzy z podróżnych lub ich potomkowie, do dzisiaj przechowują swoich nowych domach, bilety na rejs powrotny do Polski. Oczywiście na „Batorym”.

Już dzisiaj zapraszamy Państwa na następne spotkanie Klubu Książki Marynistycznej, które odbędzie się za miesiąc, także w Ośrodku Kultury Morskiej. Gorąco polecamy: Narodowe Muzeum Morskie w Gdańsku, Oddział Gdański Instytutu Pamięci Narodowej i Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna w Gdańsku.