Rekordowym zainteresowaniem cieszyło się spotkanie zorganizowane w rocznicę zatonięcia promu „Jan Heweliusz” – jednej z największych tragedii w historii polskiej żeglugi. 14 stycznia 2026 r. główną siedzibę Narodowego Muzeum Morskiego w Gdańsku wypełnili miłośnicy morza, pasjonaci historii oraz osoby żywo zainteresowane okolicznościami katastrofy sprzed lat. Wśród publiczności zasiedli także członkowie rodzin ofiar oraz jeden z ocalałych pasażerów promu – Grzegorz Sudwoj.
Prawda
Spotkanie, prowadzone przez dr. Marcina Westphala, zastępcę dyrektora muzeum, było nie tylko okazją do wspomnień, ale także do refleksji nad bezpieczeństwem w żegludze i odpowiedzialnością za przekazywanie historii kolejnym pokoleniom. Jednym z gości był Roman Czejarek – dziennikarz radiowy, który po ponad 30 latach powraca do sprawy największej morskiej katastrofy powojennej Polski. W swoim podcaście „Heweliusz. Prawdziwa historia” korzysta z bezcennych nagrań Archiwum Polskiego Radia oraz współczesnych relacji, badając kulisy tragedii, w której życie straciło 56 osób. Podcast przybliża głosy ocalałych, świadków i ekspertów.
Bezpieczeństwo
Wśród prelegentów znalazł się także kpt. Robert Zawada, doświadczony pilot morski biorący udział w akcji ratunkowej. Były pilot wojskowy Marynarki Wojennej RP, instruktor i ekspert PKBWL, konsultant sejmowy ds. lotnictwa, a także pierwszy dowódca polskiego lotnictwa pokładowego (śmigłowce SH-2G Super Seasprite stacjonujące na fregatach typu Oliver Hazard Perry). Podczas katastrofy „Heweliusza” pilotował śmigłowiec ratowniczy MI-14 PS w bazie lotniczej w Darłowie. Publiczność miała okazję zadawać gościom pytania, a emocje – mimo upływu 33 lat – wciąż były żywe.
Refleksja
Trudno streścić wszystkie poruszane wątki – od dramatyzmu akcji ratunkowej, przez kulisy śledztwa, po pytania, które do dziś pozostają bez jednoznacznych odpowiedzi. Szczególnie poruszające były wspomnienia osób, które przeżyły katastrofę, oraz rodzin ofiar, których emocje wciąż tkwią w pamięci uczestników i świadków wydarzeń. Spotkanie w Narodowym Muzeum Morskim było nie tylko lekcją historii, lecz także ważnym przypomnieniem, że są tragedie, które nie kończą się wraz z upływem lat – dopóki o nich mówimy, słuchamy i pamiętamy. Dla tych, którzy nie mogli uczestniczyć osobiście udostępniamy zapis audio ze spotkania.
Tekst: Łukasz Grygiel
