Narodowe Muzeum Morskie w Gdańsku wzbogaciło swoje zbiory o wyjątkową kolekcję klasycznego sprzętu nurkowego, która jest jedną z najbardziej unikalnych w skali kraju. Zakupione eksponaty, nabyte od prywatnego właściciela, wkrótce trafią do powstającego Muzeum Archeologii Podwodnej i Rybołówstwa Bałtyckiego w Łebie. Na nowej ekspozycji, poświęconej historii podwodnych badań archeologicznych, zaprezentowany zostanie między innymi 6-cio bolcowy zestaw nurkowy wyprodukowany przez firmę Siebe-Gorman – jeden z najstarszych i najbardziej rozpoznawalnych w swojej klasie. Zakup niezwykłej kolekcji został w całości sfinansowany przez Towarzystwo Przyjaciół Narodowego Muzeum Morskiego.
Na zlecenie brytyjskiej marynarki wojennej
Kolekcja obejmuje wyjątkowy zestaw nurkowy marki Siebe-Gorman, który w swojej klasycznej formie stał się jednym z symboli nurkowania na dużych głębokościach. Składał się z kilku elementów i był wykorzystywany do ciężkich prac podwodnych, a także napraw morskich, gdzie niezbędna była ochrona nurka oraz możliwość długotrwałego pobytu pod wodą. – Zestaw tworzy, m.in. hełm z pelerynką, wyprodukowany w 1943 roku dla Royal Navy. Służył on nie tylko do przyjmowania sprężonego powietrza, ale także zapewniał hermetyczne uszczelnienie ubrania nurkowego oraz chronił głowę nurka przed uderzeniami. Był to jeden z kluczowych elementów, zapewniających bezpieczeństwo podczas pracy na dużych głębokościach – tłumaczy Wojciech Ronowski z Działu Rozwoju Portów Narodowego Muzeum Morskiego.
Nieodłącznym elementem wyposażenia klasycznego nurka jest też 6-bolcowy kombinezon. Jego konstrukcja była dostosowana do długotrwałego pobytu pod wodą, zapewniając wygodę i bezpieczeństwo, a jednocześnie umożliwiając wykonywanie ciężkich prac, takich jak naprawy podwodnych budowli, czy elementów statków. – Częścią zestawu są także ciężkie buty, które pełniły rolę ochrony stóp oraz balastu, zapewniając nurkowi stabilność podczas pracy na dnie morskim. Ważnym elementem był również ciężarek piersiowy, który współpracował z innymi elementami balastowymi, stabilizując nurka i umożliwiając utrzymanie odpowiedniej pozycji pod wodą – dodaje Wojciech Ronowski. Uzupełnieniem kompletu sygnowanego przez Siebe-Gorman jest nóż z mosiężną pochwą, zamocowany na specjalnym skórzanym pasie. Służył on nie tylko do wykonywania precyzyjnych cięć, ale również jako element bezpieczeństwa w przypadku awarii sprzętu. Wśród zakupionych eksponatów jest też przewód powietrzny łączący hełm nurka z urządzeniem znajdującym się na powierzchni oraz pasy: kroczny i biodrowy.
Pionierska konstrukcja
Wśród nowych eksponatów, które trafią do Muzeum Archeologii Podwodnej i Rybołówstwa Bałtyckiego w Łebie, znajduje się wyjątkowy hełm nurkowy Siebe-Gorman 12-bolcowy, wyprodukowany w 1946 roku. Ten unikalny sprzęt, którego konstrukcja wyróżnia się na tle innych, stanowi ważny element w dokumentowaniu historii nurkowania oraz podwodnych badań technicznych. – Hełm stanowi przełomowy etap w rozwoju technologii nurkowych, będąc ogniwem łączącym wcześniejsze, bardziej prymitywne modele z nowoczesnymi zestawami nurkowymi. Kolekcja, w której znajduje się hełm Siebe-Gorman, obejmuje również urządzenia pomiarowe i akcesoria kluczowe dla zapewnienia bezpieczeństwa nurków w trakcie ich misji – mówi Wojciech Joński z Działu Oceanografii NMM. Dodaje również, że wśród tych eksponatów znajdują się m.in. analogowy głębokościomierz, zegarek nurkowy oraz kompas, które umożliwiały precyzyjne określenie głębokości, czasu oraz orientację w podwodnym środowisku.
Technologia z 1941 roku
Innym cennym eksponatem, który dopełnia kolekcję, jest zestaw nurkowy C.E. Heinke, który również pochodzi z lat 40. XX wieku. Tworzą go: hełm wyprodukowany w 1941 roku, buty oraz nóż z pochwą tej samej firmy. Zestaw ten stanowi doskonały przykład sprzętu używanego przez nurków w czasie II wojny światowej, ukazując, jak rozwój technologii wpływał na metody pracy pod wodą. Kolejnym interesującym eksponatem, który zasilił muzealne zbiory jest zestaw nurkowy SJA-3 z lat 1944-1945. Obejmuje on trójbolcowy hełm SJA-3, a także kombinezon nurkowy oraz nóż. Ten zestaw pokazuje kolejny etap w rozwoju wyposażenia nurków, które pozwalało na bezpieczne i efektywne zejścia na coraz większe głębokości. Hełm trójbolcowy stanowił istotny krok w kierunku coraz bardziej złożonych systemów ochrony nurków.
Morska podróż przez wieki
Kolekcja klasycznego sprzętu nurkowego trafi na stałą ekspozycję w Muzeum Archeologii Podwodnej i Rybołówstwa Bałtyckiego w Łebie. Wystawa zabierze odwiedzających w podróż przez ponad tysiąc lat historii żeglugi i rybołówstwa na Bałtyku – od czasów wczesnego średniowiecza aż po współczesność. Chronologiczno-tematyczny układ wystawy pozwoli zobaczyć, jak zmieniały się techniki morskie, jakie odkrycia przyniosły badania podwodne i jak wyglądało codzienne życie ludzi związanych z morzem. Na ekspozycję złożą się m.in. wraki wydobyte z Zatoki Puckiej, artefakty związane z żeglugą Słowian i Skandynawów, prezentacje dawnych technik szkutniczych oraz narzędzia wykorzystywane przez rybaków. Punktem kulminacyjnym wystawy będzie 25-metrowy stalowy kuter rybacki – największy z eksponatów, który już znajduje się w wnętrzu muzeum. Ze względu na swoje rozmiary musiał zostać umieszczony w obiekcie jeszcze przed zakończeniem budowy. Planowane otwarcie wystawy to druga połowa 2027 roku.
Zakup kolekcji klasycznego sprzętu nurkowego został w całości sfinansowany przez Towarzystwo Przyjaciół Narodowego Muzeum Morskiego.
Budowa wystawy stałej w Muzeum Archeologii Podwodnej i Rybołówstwa Bałtyckiego w Łebie – oddziale Narodowego Muzeum Morskiego w Gdańsku jest dofinansowana z Funduszy Europejskich
#FunduszeUE
