• Prom "Motława" ze względu na remont nabrzeża nie kursuje do odwołania
• Statki-muzeum "Sołdek" i "Dar Pomorza" w dniu 4.02.2023 będą nieczynne ze względu na warunki pogodowe
• Oddział Żuraw pozostaje zamknięty dla zwiedzających w związku z prowadzonymi pracami remontowymi - przeczytaj

Włodzimierz Nałęcz poszukiwany

W 2023 r., od maja do września, Narodowe Muzeum Morskie w Gdańsku planuje organizację wystawy monograficznej poświęconej twórczości wybitnego polskiego marynisty, Włodzimierza Nałęcza. Wystawa będzie już dwudziestą, a zatem jubileuszową ekspozycją w ramach cyklu „Polscy artyści o morzu”. Pragniemy zaprezentować na niej możliwie najszerszy wachlarz prac malarskich i graficznych artysty, a także publikacje jego autorstwa. Dlatego też inicjujemy akcję „Włodzimierz Nałęcz poszukiwany!”. Jej celem jest nawiązanie kontaktu z kolekcjonerami, którzy posiadają prace artysty: obrazy, rysunki lub grafiki, i chcieliby pokazać je szerokiej publiczności podczas nadchodzącej wystawy.

Prezentacja ocalałego dorobku artysty

Włodzimierz Nałęcz (1865 – 1946) jest twórcą szczególnie zasłużonym dla polskiej marynistyki, nie tylko jako malarz, ale również założyciel Koła Marynistów Polskich i współorganizator Ligi Żeglugi Morskiej. Niestety, podczas II wojny światowej znaczna część jego dorobku uległa zniszczeniu. W trakcie kilkumiesięcznej wystawy Muzeum planuje zaprezentować możliwie najpełniejszy obraz ocalałej części jego spuścizny. – Zamiarem naszym jest prezentacja dorobku artystycznego, a także pisarskiego artysty, który zaangażował się w promocję idei Polski morskiej. – mówi dr Monika Jankiewicz-Brzostowska, kuratorka wystawy. – Przedstawimy prace ze zbiorów własnych NMM, część dzieł będzie pochodzić z innych polskich muzeów, a  także z prywatnych kolekcji. Wystawie, jak co roku, towarzyszyć będzie katalog.

Włodzimierz Nałęcz „Noc polarna na Spitsbergenie” 1896 r.
Włodzimierz Nałęcz „Noc polarna na Spitsbergenie” 1896 r.
Kolekcjonerzy poszukiwani!

Instytucje i kolekcjonerów, którzy są w posiadaniu prac Włodzimierza Nałęcza i zechcieliby wypożyczyć je Narodowemu Muzeum Morskiemu na czas trwania wystawy (25 maja – 3 września 2023 r.), serdecznie zapraszamy do kontaktu e-mail na adres: sztuka1@nmm.pl

Ekspozycji będzie towarzyszył katalog, w którym planujemy opublikować wszystkie prezentowane prace wraz z danymi katalogowymi, takimi jak tytuł, datacja, technika, materiał, wymiary, sygnatury, napisy i naklejki na odwrociu, oraz komentarzami historycznymi i krytyczno-artystycznymi. Dzieła należące do osób prywatnych będą opisane w katalogu jako pochodzące z kolekcji prywatnej lub własność konkretnego kolekcjonera – w zależności od życzeń właścicieli. Ze względu na konieczność przygotowania fotografii i not do katalogu chcielibyśmy wypożyczyć obrazy nie później niż w marcu 2023 r., a następnie zwracać je we wrześniu 2023 r. Na kontakt czekamy do 15 marca 2023 r.

Włodzimierz Nałęcz „Rozewie (Polski brzeg)” 1922 r.
Włodzimierz Nałęcz „Rozewie (Polski brzeg)” 1922 r.

Włodzimierz Nałęcz

Przyszły malarz i literat urodził się 5 lutego 1865 r. w Kijowie. Studiował w latach 1885-93 na Akademii w Petersburgu, m.in. u Iwana K. Ajwazowskiego. Dzięki stypendium otrzymanemu podczas studiów odbył podróż do Belgii, Szwecji i Norwegii. Ze Skandynawii udał się do Düsseldorfu, gdzie uczył się w pracowni Eugene Dückera. Malował też pod kierunkiem norweskich twórców Adelsteena Normanna i Hansa Dahla. W 1893 r. otrzymał dyplom ukończenia Akademii. Studia uzupełniał w Paryżu, podróżował także do Bretanii, Szwajcarii, Holandii, Anglii i Szkocji. W 1897 r. odbył rejs z Petersburga przez Sztokholm, Trondheim do Północnej Norwegii, na położone za kołem podbiegunowym wyspy Lofoty. W tym okresie tworzył w manierze inspirowanej tradycją szkoły petersburskiej. Jego wczesne obrazy cechuje precyzyjny, realistyczny rysunek form i chłodna, czysta kolorystyka. Faktura obrazów jest gładka, farba nakładana cienko, bez impastów. W warstwie ikonograficznej klimat niektórych prac bliski jest dziełom symbolistów.

Po powrocie z Paryża w 1899 r. Włodzimierz Nałęcz zamieszkał w Żytomierzu. Podróżował wówczas po Wołyniu, Podolu i Ukrainie, odwiedził również ponownie Krym (po raz pierwszy był tam w latach nauki u Ajwazowskiego) i stworzył serię prac inspirowanych „Sonetami Krymskimi” Adama Mickiewicza. W 1906 r. artysta przeniósł się do Warszawy. Przełomowym wydarzeniem w życiu i pracy artysty był odbyty w 1909 r. rejs Wisłą do Gdańska na pokładzie parostatku „Włocławek”. Zamierzał poznać wybrzeże Bałtyku w ramach przygotowań do malowania obrazu „Bitwa pod Oliwą”. Od tego czasu poświęcił się szerzeniu wiedzy o polskim morzu. Po zakończeniu I wojny światowej pisał „Listy z polskiego brzegu” do „Kuriera Warszawskiego”, a potem do „Rzeczpospolitej”. W 1919 r. jako delegat rządu Rzeczpospolitej do międzynarodowej komisji delimitacyjnej uczestniczył w wytyczaniu granicy państwowej w okolicy jez. Żarnowieckiego. W 1920 r. zakupił posiadłość w Lisim Jarze w pobliżu latarni morskiej w Rozewiu, gdzie wybudował willę i pracownię na plaży. Tam przez cały okres międzywojenny prowadził letnie kursy pejzażu marynistycznego. W 1922 r. założył Koło Marynistów Polskich przy działającym w Warszawie Polskim Towarzystwie Artystycznym. W tym okresie jego twórczość niemal całkowicie zdominowały motywy morskie – malował pejzaże, sceny z rybakami, statki handlowe, okręty floty wojennej, a także sceny historyczne, szczególnie związane ze zmaganiami morskimi ze Szwecją w XVII wieku. Prace z tego okresu zdradzają tendencję do odchodzenia od tradycyjnego, akademickiego realizmu na rzecz rozwiązań formalnych, nawiązujących do osiągnięć impresjonistów i postimpresjonistów. Włodzimierz Nałęcz nie ograniczał swojej aktywności do twórczości malarskiej. Tuż po odzyskaniu niepodległości współorganizował Ligę Żeglugi Morskiej, później przekształconą w Ligę Morską i Rzeczną. Był autorem książek ilustrowanych reprodukcjami jego rysunków i obrazów. Ponadto był kierownikiem artystycznym czasopisma „Bandera Polska” i współtwórcą miesięcznika „Morze”.

Włodzimierz Nałęcz przeżył II wojnę światową, ale zniszczeniu uległy obie jego pracownie – w Warszawie i w Lisim Jarze – wraz ze wszystkimi przechowywanymi tam pracami. Niewiele spośród jego dzieł znajduje się w polskich zbiorach muzealnych. Malarz zmarł 12 września 1946 r. w Jeruzalu koło Skierniewic.