→ Uprzejmie informujemy, że w dniu 1 grudnia 2021 roku statek-muzeum "Sołdek" będzie zamknięty dla zwiedzających.
→ Uprzejmie informujemy, że w dniu 3 grudnia 2021 roku Spichlerze na Ołowiance i statek-muzeum "Sołdek" będą zamknięte dla zwiedzających.
→ Oddział Żuraw pozostaje zamknięty dla zwiedzających w związku z prowadzonymi pracami remontowymi
→ Z dniem 2 listopada 2021 roku statek muzeum "Dar Pomorza" został zamknięty w związku z sezonem zimowym
→ Zasady bezpieczeństwa w oddziałach Narodowego Muzeum Morskiego w Gdańsku w związku z pandemią COVID-19 - przeczytaj

Multimedialna wystawa “21. Dekalog Solidarności”

Stworzone na sklejkach podczas strajku w Stoczni Gdańskiej, ukrywane przez lata przed Służbą Bezpieczeństwa, w 2003 roku wpisane na Listę Programu UNESCO “Pamięć Świata”. Dziś Tablice z postulatami Sierpnia’80 są główną atrakcją i głównym eksponatem wystawy “21. Dekalog Solidarności” w Narodowym Muzeum Morskim w Gdańsku. *

Na wystawie w Ośrodku Kultury Morskiej, oddziale Narodowego Muzeum Morskiego, Tablice po raz pierwszy są prezentowane z obu stron. Właśnie to potwierdza autentyczność eksponatu, który jest osią wystawy czasowej. *

W pierwszej części ekspozycji zwiedzający poznają historię Tablic. Na zarejestrowanych i wyświetlanych na wystawie filmach Lech Wałęsa, Bogdan Borusewicz, Maciej Grzywaczewski, Arkadiusz Rybicki oraz pracownicy Narodowego Muzeum Morskiego opowiadają o powstaniu Tablic, opiece nad nimi przez lata i o tym, jak symboliczny wpływ miały niepozorne sklejki na zmiany społeczne w ówczesnych czasach.

Druga część wystawy to interaktywna wędrówka przez czasy PRL-u. Zwiedzający, przechodząc między kolejnymi stanowiskami, za pomocą specjalnej karty uruchamiają animacje komputerowe na telewizorach. Po ich obejrzeniu muszą odpowiedzieć na dwa pytania, dotyczące danego postulatu. System rejestruje wynik, a na ostatnim stanowisku goście Muzeum poznają wszystkie prawidłowe odpowiedzi i mogą porównać swoją wiedzę. – Dla młodych ludzi te pytania mogą mieć czasem podchwytliwy charakter. – mówi kurator wystawy, Patryk Klein – Jak te, czy PRL-owska cenzura kontrolowała w roku 1980 r. także internet. Dla dzieci i młodzieży urodzonej w wolnej Polsce, odpowiedź nie jest oczywista.

Od momentu otwarcia wystawy, w grudniu 2013 roku, “21. Dekalog Solidarności” zbiera doskonałe recenzje. “O historii można opowiadać w atrakcyjny sposób” (trojmiasto.pl); “Dekalog 21 to nowatorska, multimedialna forma ekspozycji” (Tvp.pl); “To już zupełnie inna jakość. O historii opowiadać w sposób nowoczesny i interesujący dla tych, którzy wychowali się już w dobie Internetu i nowych technologii.” (MMTrójmiasto).

Zainteresowanie zwiedzających i nominacja wystawy “Dekalog 21” wraz z filmem “Ludzie w cieniu tablic” do prestiżowego konkursu “Wydarzenie Historyczne Roku 2013” potwierdzają jej rangę i pomysł, aby o historii opowiadać w nowatorski sposób. – Tę wystawę przygotowaliśmy we współpracy z Działem Edukacji naszego Muzeum, który stworzył ofertę zajęć muzealnych dla zorganizowanych grup szkolnych – mówi Jadwiga Klim, członek zespołu pracującego nad ekspozycją. – Młodzi ludzie, którzy są największymi beneficjentami przemian rozpoczętych w latach osiemdziesiątych wiedzą o nich stosunkowo najmniej.


Oferta edukacyjna towarzysząca wystawie “Dekalog 21” obejmuje lekcje muzealne w OKM dla uczniów szkół podstawowych, gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych.

Zajęcia dla szkół podstawowych

“Dziecięce postulaty”. Czy dziecięce marzenia o “kieszonkowym”, o smacznych obiadach w szkolnej stołówce, o placu zabaw na osiedlu mogą być postulatami? W trakcie zajęć uczniowie przedstawią swoje życzenia – postulaty i wspólnie poszukają sposobów na wprowadzenie ich w życie. Dowiedzą się, do kogo można się zwrócić i jak postępować, żeby spróbować zrealizować swoje pragnienia.

“Dzieciństwo w dobie kryzysu”. W trakcie lekcji dzieci spróbują odtworzyć sytuacje, których doświadczali ich rówieśnicy w latach 80. XX w. W celu przybliżenia życia codziennego tamtych lat, pokażemy im dawne sprzęty domowe i poprosimy, żeby zaplanowały swój czas wolny bez telewizora i komputera. Wykorzystując kartki żywnościowe i talony sprawdzimy, ile słodyczy lub mięsa mogły kupić rodziny w miesiącu.

Zajęcia dla klas 1-3 gimnazjów

“Sztuka dialogu”. W jaki sposób walczyć bez przemocy o swoje prawa? Czy łatwo jest zorganizować strajk? Zadaniem klasy będzie zorganizowanie komitetu strajkowego i opracowanie własnych postulatów. Ważnym elementem będzie sztuka dialogu – metody negocjacji i walki o swoje prawa.

Zajęcia dla klas 1-3 szkół ponadgimnazjalnych

“Powiew wolności”. Uczniowie zapoznają się z najważniejszymi organizacjami opozycyjnymi działającymi przed 1980 r. (KOR, WZZ). Poznają najważniejsze wydawnictwa tzw. “drugiego obiegu” z lat 70. i 80. XX w., a także oficjalne przekazy propagandy rządowej z tamtego czasu. Dowiedzą się, jak wyglądało życie codzienne strajkujących robotników w Stoczni Gdańskiej. Zastanowią się, dlaczego spośród około 700 postulatów wybrano „tylko” 21 i które z nich były najważniejsze dla strajkujących.

Lekcje trwają 60 minut. Można je zamawiać przez system rezerwacji online z tygodniowym wyprzedzeniem począwszy od 2 stycznia 2014 r.


Tablice Solidarności

Tablice z 21 postulatami strajkowymi w 2003 r. zostały wpisane na Listę Programu UNESCO “Pamięć Świata” jako jeden z najważniejszych dokumentów XX wieku oraz świadectwo wydarzeń mających przełomowy wpływ na zmiany polityczne, ustrojowe i gospodarcze państw ówczesnego bloku komunistycznego. Postulaty, sformułowane przez Andrzeja i Joannę Gwiazdów, a zredagowane przez Bogdana Borusewicza, zostały spisane ołówkiem traserskim i czerwoną olejną farbą na dwóch arkuszach grubej sklejki. Pierwszą tablicę zapisał Arkadiusz Rybicki, drugą Maciej Grzywaczewski.

Po zakończeniu strajku tablice przeniesiono do siedziby Solidarności w Gdańsku. W 1981 r. władze związku przekazały tablice Centralnemu Muzeum Morskiemu z przeznaczeniem na wystawę poświęconą I rocznicy Sierpnia’80 r. Jednocześnie dyrekcja muzeum zdecydowała o wykonaniu kopii tablic, gdyż oryginały często były zabierane przez “Solidarność” na inne imprezy. W chwili ogłoszenia stanu wojennego w grudniu 1981 r. eksponowane na wystawie kopie tablic zostały skonfiskowane przez SB i zaginęły. Oryginały zabezpieczono w Centralnym Muzeum Morskim, a następnie wywieziono i ukryto na strychu domu pracownika Muzeum, konserwatora zabytków Wiesława Urbańskiego, gdzie przetrwały stan wojenny aż do upadku komunizmu.


* W związku z przekazaniem Europejskiemu Centrum Solidarności w Gdańsku w depozyt oryginalnych Tablic z 21 postulatami Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego, na wystawie czasowej “21. Dekalog Solidarności” prezentujemy kopie Tablic, przygotowane przez ECS.
Od 30 sierpnia 2014 r. oryginalne Tablice z postulatami MKS-u eksponowane są na wystawie stałej Europejskiego Centrum Solidarności: sala A “Narodziny Solidarności”.