→ Uprzejmie informujemy, że w dniu 3 grudnia 2021 roku Spichlerze na Ołowiance i statek-muzeum "Sołdek" będą zamknięte dla zwiedzających.
→ Oddział Żuraw pozostaje zamknięty dla zwiedzających w związku z prowadzonymi pracami remontowymi
→ Z dniem 2 listopada 2021 roku statek muzeum "Dar Pomorza" został zamknięty w związku z sezonem zimowym
→ Zasady bezpieczeństwa w oddziałach Narodowego Muzeum Morskiego w Gdańsku w związku z pandemią COVID-19 - przeczytaj

Wisła w dziejach Polski

Wystawa stała ma przede wszystkim zapoznać zwiedzających z problematyką wiślaną w jak najszerszym kontekście, stąd bogactwo prezentowanych tematów. We wprowadzeniu do ekspozycji przedstawiono: najstarsze wiadomości o Wiśle, charakterystykę Wisły i jej dorzecza, przyrodę nadwiślańską, ewolucję osadnictwa, dzieje Pomorza oraz prawo rzeczne. W zasadniczej części ekspozycji zaprezentowano przede wszystkim historię spławu wiślanego w okresie jego złotego wieku (XVI-XVIII w.) i najważniejsze elementy pływanki do Gdańska: cechy charakterystyczne topografii Wisły i ich znaczenie dla żeglugi, handel wiślany i spławiane towary, załogi statków rzecznych, typy statków wiślanych i szkutnictwo, przeszkody i zagrożenia spławu – zarówno te naturalne, jak i stworzone przez człowieka, porty rzeczne z podkreśleniem znaczenia Gdańska jako celu spławu i wreszcie – powrót do domu. Narrację i kanwę tej części wystawy oparto na jednym z najważniejszych źródeł pisanych dokumentujących spław towarów Wisłą do Gdańska u schyłku XVI w., jakim jest poemat Sebastiana Fabiana Klonowica pt. Flis, to jest… wydany po raz pierwszy drukiem w 1595 r., poprawiony w 1598 r.

Oprócz inspirowanych tekstem Flisa… opisów poszczególnych zagadnień oraz bogatego materiału ikonograficznego, na zwiedzających czekają ciekawe oryginalne zabytki, m.in. przedmioty codziennego użytku pochodzące z wykopalisk archeologicznych na terenie Pomorza, miary dawnych jednostek objętości i ciężaru używane w handlu wiślanym, tradycyjne narzędzia przedstawione w zaaranżowanym warsztacie szkutniczym, cenne obrazy, modele tradycyjnych statków wiślanych i makiety – także ruchome. Niejako osią ekspozycji jest oryginalny, ponad 10-metrowy bat – XX-wieczna łódź towarowo-pasażerska, nawiązująca w swych kształtach i konstrukcji do dawnych wiślanych statków spławowych, a zwłaszcza do trzy razy od niego większej szkuty. Oprócz bata, na wystawie przedstawiono kilka innych zabytkowych łodzi używanych na Wiśle i jej dopływach. Dzięki interaktywnym stanowiskom typu “zajrzyj i sprawdź” goście muzeum poznają cechy charakterystyczne trzech odcinków Wisły oraz flisackie pożywienie. Na multimedialnych prezentacjach zobaczą zabytki wydobyte z wraka Miedziowca (zatonął na początku XV w. przy wychodzeniu z portu gdańskiego), które w dużym stopniu transportowane były polskimi rzekami oraz rzeczywisty współczesny wygląd poszczególnych cech topografii Wisły opisanych przez Klonowica (kto wie, jak wygląda wiślisko albo wart?). Dzięki prezentacjom w kioskach multimedialnych zwiedzający może zostać na chwilę szyprem statku spławowego i zdecydować, jaką rzeką i do jakiego portu docelowego skieruje swój statek, dowiedzieć się czym było frycowanie, albo co kryje się za słowami ankiernagiel czy ferdeka.